Ο ίλιγγος της «μαρτυρίας»
Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη
Σε ολοσέλιδη συνέντευξη του στην «Καθημερινή» της 4.2.2007,ο λογοτέχνης της αριστεράς Δ.Ραπτόπουλος καταθέτει τη «μαρτυρία»του:
Μιλάει για στρατευμένη ποίηση του Ρίτσου και Λειβαδίτn,«μέσα στη λογική που επικρατούσε τότε,που ήταν συνθηματική,λαϊκή,επική (…)στο μοτίβο επανάσταση, φλόγα,αέρας,παγωνιά».
Οτι η αριστερά ειχε «παρεκτραπεί ως ιδεολογία απ΄την ανθρωπιστική της εκκίνησή,στη βαρβαρότητα,τη μαυρίλα…» Οτι για πρώτη φορά (με τη μυθιστορηματική τριλογία του Τσίρκα) η «σοβαρή λογοτεχνία έθετε το θέμα της ιστορίας του κινήματος και της εκτροπής του»,αλλ΄η αριστερά διέγραψε τον Τσίρκα, με επίθεση-λίβελλο του Αυγέρη.
Μιλάει για «διαίρεση, κοινωνικοπολιτικό μίσος, ρεβανσισμό, παλαιοημερολογίτικο ριζοσπαστισμό, τριτοκοσμισμό και κρυφό έρωτα (του κόμματός του) με τη βία, επιμένοντας στην πάλη των τάξεων (χωρίς να λέει καθαρά ποιές τάξεις εννοεί εκτός από το κεφάλαιο,γιατί κάποιες κατηγορίες προνομιούχων είναι προστατευόμενοί του) και στη συγκρουσιακή λογική με το κράτος μόνο».Οτι «δεν προχώρησε σε κάθαρση της δικής του ιστορικής συνείδησης, με ειλικρινή αυτοκριτική και εμβόλιο δημοκρατικότητος,αλλ΄εξακολουθεί να έλκεται από ό,τι ολοκληρωτικό,οπισθοδρομικό και επικίνδυνο σέρνεται στον κόσμο».Και τέλος,οτι «ο δυτικός πολιτισμός δεν είναι η ντροπή του ανθρώπινου γένους,όπως θέλει να μας πείσει ο νέος ανατολισμός αριστεράς βλακείας.Τα μοντέλα που πραγμάτωσε η κομμουνιστική ιδεολογία, παντού,έφεραν φτώχεια και ανελευθερία.Και συντηρήθηκε μόνο με την τρομοκρατία».
Και καταλήγει: «Ας αναγνωρίσουμε επιτέλους την πραγματικότητα, αντι να είμαστε οι αιώνιοι αντίπαλοί της».
Εν προκειμένω, όσες φορές στα πράγματα εμφανίζεται ο ίλιγγος της «μαρτυρίας»,οπλισμένης μάλιστα με δύναμη αυτοκριτικής,ιδιαίτερα οταν συνιστά συναισθηματικό βάπτισμα,που αποβλέπει στο ζευγάρωμα της λογικής με το πάθος,του συναισθηματικoύ με τον ρεαλισμό,στοιχεία τά οποια θα μπορούσαν,τελικά,να συμβολίζουν τόν γνήσιο, σύγχρονο,δρόμο της «πολιτικής αρετής»,η συνηγορία της Ιστορίας πάντα ακολουθεί.
Και η προσγείωση της λογικής δεν μπορεί να σημαίνει βέβαια,ιρρασιοναλιστική αφετηρία ενός νέου ιστορικού ξεκινήματος,στην οποία,οχι για πρώτη φορά,οδηγήθηκε παλαιότερα,ο τόπος,που συνεπέφερε συμφορές-κατάληξη με άλλες λέξεις της συναισθηματικής εκδοχής των πραγμάτων. Και ασφαλώς,η εμπειρία αυτής της καταλήξεως δεν πρέπει να πάει χαμένη…
Πολλές φορές ο ίλιγγος της «μαρτυρίας» αφορά όνειρα σαρκωμένα σε μεγαλόστομες διακηρύξεις,που εξέφραζαν, ισως,βαθύτατους καϋμούς των τελευταίων γενεών και τα οποία έχουν διατηρήσει απείραχτο τον πυρήνα τους και την αξία τους,που ειναι αναντίρρητη,πιο πολύ σήμερα,ύστερα απ’ τη δοκιμασία αυτών των ιδανικών στο καμίνι της νεώτερης και σύγχρονης ιστορίας της χώρας.
Ο ίλιγγος της «μαρτυρίας»,ενίοτε,ανατρέπει παγιωμένες αντιλήψεις για τα ιστορικά πεπραγμένα.Και αυτό έχει μεγάλη αξία για τη σωστή εκτίμηση της πραγματικότητος.
Παλαιότερα οι «μαρτυρίες» που προσκόμιζαν,με κίνδυνο της ζωής τους,«οι μαρτυρούντες»,έμοιαζαν με τα νέα που έφερνε ο αγγελιοφόρος για μια καταστροφή,και τα οποία έθεταν σε κίνδυνο αγαπημένες ψευδαισθήσεις,με συνέπεια, κατά το παλαιό έθιμο,να κρεμάνε τον αγγελιοφόρο.
Τον ίλιγγο της «μαρτυρίας» έζησαν,βέβαια,΄Ελληνες και ξενοι,οπως οι Ιγνάτσιο Σιλόνε,Αντρέ Ζιντ,Στήβεν Σπέρμπερ, Ν.Μπούμπερ,΄Αρθουρ Καίσλερ και άλλοι.
Ο ΄Αρθ.Καίσλερ ήταν 27 χρόνων οταν εντάχθηκε στο αριστερό κίνημα και 33 οταν το άφησε.Και ποτέ,πριν,ή μετά, η ζωή του δεν ήταν τόσο μεστή απο νόημα οσο σε εκείνα τα εφτά χρόνια.Ειχαν,οπως «μαρτυρεί»,την ανωτερότητα ενος όμορφου λάθους μπροστά σε μια ξεφτισμένη αλήθεια:
Ο Ιακώβ που φύλαγε τα πρόβατα του Λάβαν εφτά χρόνια, κέρδισε την κόρη του Ραχήλ,αλλά το άλλο πρωί,μετά τον γάμο,ανακάλυψε οτι είχε ξοδέψει τη φλόγα του οχι στην όμορφη Ραχήλ αλλά στην άσχημη Λεία.Καί είπε στόν Λάβαν:«Τι τούτο έπραξας εις εμέ καί διατί με ηπάτησας;». Ποτέ δεν συνήλθε απ΄το σοκ να έχει κοιμηθεί με μια ψευδαίσθηση».