Δούρειος Ίππος

Απριλίου 25, 2010

Τα αδιέξοδα της Νεο-Οθωμανικής Φαντασίωσης

Του Μελέτη Η. Μελετόπουλου*

Σε προηγούμενο άρθρο μου (www.doureios.gr και www.antibaro.gr , 9 Νοεμβρίου 2009, Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Γ.ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗ) είχα  υποστηρίξει ότι βασική επιδίωξη της Τουρκίας είναι η προώθηση της ηγεμονίας της ή έστω της συμμετοχής της σε πολλαπλά ταυτοχρόνως επίπεδα.  ΄Εγραφα για την « νεο-οθωμανική φαντασίωση της ΄Αγκυρας, που προβλέπει την επέκταση της κυριαρχίας της στην περιοχή από τον Ατλαντικό μέχρι την Δυτική Κίνα. Στην μεν Ευρώπη, η Τουρκία θέλει να  εισέλθει ηγετικά, με την αυτοπεποίθηση της αυξανόμενης δημογραφίας της,και ως εκφραστής και υπερασπιστής των ευρωμουσουλμανικών κοινοτήτων. Στην δε Ασία ως ηγέτις του αραβικού κόσμου και του Ισλάμ. Γι’αυτό και επέλεξε την προσέγγιση με το Ιράν και την ανοιχτή σύγκρουση με το Ισραήλ, ώστε να καταλάβει την θέση του ηγεμόνα του παγκόσμιου χαλιφάτου». (περισσότερα…)

Απριλίου 17, 2010

Η προετοιμασία της μικρασιατικής καταστροφής

Του Γιώργου Κοντογιώργη*

Η μικρασιατική καταστροφή έχει επικρατήσει να ερμηνεύεται ως ένα αυτοτελές επεισόδιο της νεοελληνικής ιστορίας, σημαντικό οπωσδήποτε, αφού σημάδεψε το τέλος του μικρασιατικού ελληνισμού. Γι αυτό και οι ερμηνείες της επικεντρώνονται στις ευθύνες των πολιτικών και στρατιωτικών πρωταγωνιστών που διαχειρίσθηκαν την υπόθεση, στο εφικτό και στο σκόπιμο του εγχειρήματος, στην αξιολόγησή του υπό το πρίσμα της πολιτικής των Δυνάμεων (ως ιμπεριαλιστικό/αποικιακό) ή της αρχής των εθνοτήτων κλπ.

Σε ό,τι με αφορά θα υποστηρίξω πως οι ρίζες της μικρασιατικής καταστροφής ανάγονται στις σταθερές που δημιουργήθηκαν από τις απαρχές της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους, ενώ οι ιδεολογικές και πραγματολογικές της προεκτάσεις, δεσπόζουν και σήμερα, στην πολιτική και διανοητική ζωή του τόπου. Θα επιχειρήσω να καταδείξω ότι η μικρασιατική καταστροφή υπήρξε το αποτέλεσμα του τρόπου της απελευθέρωσης και, κατ’επέκταση, της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους υπό το πρίσμα πραγματικοτήτων που δεν προσιδίαζαν στα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας της εποχής. Γεγονός που έμελλε αναπόφευκτα να το μεταβάλει από κράτος, διαχειριστή της ελευθερίας της ελληνικής κοινωνίας, σε κράτος νομέα του εθνικού συμφέροντος, δηλαδή σε κράτος πολιτικής κατοχής. (περισσότερα…)

Απριλίου 10, 2010

H κρίση της ειρήνης και οι ρίζες του πολέμου. Το ερμηνευτικό έλλειμμα της νεοτερικότητας

Του Γιώργου  Κοντογιώργη*

Όλες οι θεωρίες του πολέμου και της ειρήνης λαμβάνουν ως δεδομένη την κρατοκεντρική συγκρότηση της ανθρωπότητας. Με τον όρο κρατοκεντρισμός ορίζουμε την προσέγγιση του συνόλου κοσμοσυστήματος ως του αθροίσματος των κοινωνιών που συνυπάρχουν στον πλανήτη γη. Εκτιμάται δηλαδή ότι η δομή αυτή του κοσμοσυστήματος είναι οριστική, έτσι ήταν ανέκαθεν και, επομένως, θα είναι ανεξέλικτη και στο μέλλον. Απόρροια του γεγονότος αυτού είναι και η επιλογή της νεοτερικής επιστήμης να μη συνδέει το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης με το είδος και, κατ’επέκταση, με την τυπολογία των κοινωνιών παρά μόνο με τη μορφολογία των πολιτευμάτων που απαντώνται στην εποχή μας.

Εντούτοις, το ερώτημα της εξελιξιμότητας ή μη της κρατοκεντρική δομής το κόσμου παραμένει ανοιχτό, όπως ακριβώς και οι φάσεις του ενγένει κοσμοσυστήματος, καθώς από αυτές εξαρτάται το αντικείμενο του πολέμου ή το κοινωνικό πλαίσιο της ειρήνης. (περισσότερα…)

Ιανουαρίου 4, 2010

Να γίνουμε Ευρώπη?

Κατηγορίες: Αναλύσεις,Διεθνείς Σχέσεις,Κίνηση ιδεών — tsamoulis @ 7:41 μμ

*Του Δημήτρη Ζιαμπάρα

Αυτό μας προτρέπουν πολλοί διανοούμενοί μας. Εννοώντας να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας, την νοοτροπία μας, να «εκσυγχρονιστούμε». Πρέπει λοιπόν να ορίσουμε την Ευρωπαϊκότητα, ώστε να μπορούμε να κρίνουμε πότε ένας λαός είναι ευρωπαϊκός. Αν προσπαθήσουμε να αναλύσουμε την έννοια της Ευρωπαϊκότητας από μόνη της θα μπλέξουμε σε ατέλειωτες ιστορικές συζητήσεις. Ας προσπαθήσουμε καταρχήν να ορίσουμε αρνητικά την Ευρωπαϊκότητα, σε αντιδιαστολή με άλλες κυρίαρχες πολιτιστικές έννοιες, όπως η Αμερικανικότητα και η Ισλαμικότητα, αντλώντας κυρίως από την βιωματική μας εμπειρία. (περισσότερα…)

Νοεμβρίου 9, 2009

Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Γ.ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΝΕΟ-ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΩΣΗ

ottoman_empireΤου Μελέτη Η. Μελετόπουλου*

Σε επίσκεψή του στην Αθήνα στις 5 Νοεμβρίου,ο ευρωδιαπραγματευτής της Τουρκίας Ε.Μπαγίς,σύμφωνα με τον ημερήσιο τύπο(6-11-09),επεσήμανε τον ιδιαίτερο ρόλο της Τουρκίας ως πηγής εμπνεύσεως όχι μόνον για τους μουσουλμάνους,αλλά και για τους πληθυσμούς χωρών όπως η Ινδία,η Κίνα και τα αφρικανικά κράτη(!). Στοιχειοθετείται έτσι πλήρως η νεο-οθωμανική φαντασίωση της ΄Αγκυρας, που προβλέπει την επέκταση της κυριαρχίας της στην περιοχή από τον Ατλαντικό μέχρι την Δυτική Κίνα. Στην μεν Ευρώπη, η Τουρκία θέλει να  εισέλθει ηγετικά, με την αυτοπεποίθηση της αυξανόμενης δημογραφίας της,και ως εκφραστής και υπερασπιστής των ευρωμουσουλμανικών κοινοτήτων. Στην δε Ασία ως ηγέτις του αραβικού κόσμου και του Ισλάμ.Γι’αυτό και επέλεξε την προσέγγιση με το Ιράν και την ανοιχτή σύγκρουση με το Ισραήλ,ώστε να καταλάβει την θέση του ηγεμόνα του παγκόσμιου χαλιφάτου.

(περισσότερα…)

Οκτωβρίου 24, 2009

Η ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ΣΤΟ 476 μ.Χ.

ottoman_empire1Tου Γ.Παπασιδέρη

Το 476 το Δυτικό Ρωμαϊκό Κράτος κατέρρευσε από τις βαρβαρικές εισβολές. Επί αιώνες στα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συνωστίζονταν ασιατικά βαρβαρικά φύλα,τα οποία απωθούσαν οι ρωμαϊκές λεγεώνες. Ήδη είχε αρχίσει η σταδιακή ειρηνική διείσδυση βαρβαρικών πληθυσμών,οι οποίοι εισέρχονταν στην Αυτοκρατορία ως λαθρομετανάστες ή μισθοφόροι. Τελικώς,οι πιο πολεμοχαρείς βάρβαροι κατέλυσαν και τυπικά την ρωμαϊκή κρατική οντότητα και η Δυτική Ευρώπη βίωσε χίλια χρόνια σκότους.

(περισσότερα…)

Οκτωβρίου 21, 2009

Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΩΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΔΥΝΑΜΗ: Ανάγκη νέας ελληνικής προσέγγισης

*turkey_flag_mapΤου Δημήτρη Κάζη

H Τουρκία ανταποκρινόμενη στις απαιτήσεις και τις εξελίξεις του διεθνούς περιβάλλοντος, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει ένα νέο δόγμα εξωτερικής πολιτικής δίνοντας έμφαση στον περιφερειακό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει. Με τη νέα, ανεξάρτητη προσέγγιση που ακολουθεί στην εξωτερική πολιτική, η Τουρκία έχει κάνει εμφανή τη φιλοδοξία της να θέσει η ίδια την πολιτική ατζέντα για τη δική της περιοχή. Σύμφωνα με τη νέα κυβέρνηση του ΑΚΡ και του αρχιτέκτονα του νέου δόγματος Αχμέτ Νταβούτογλου – ανώτατου σύμβουλου εξωτερικής πολιτικής και υπουργού Εξωτερικών από τον Μάιο του 2009 – η Τουρκία βρίσκεται στη μοναδική θέση να διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο στη διεθνή πολιτική, λόγω των αλληλοεπικαλυπτόμενων γεωπολιτικών γραμμών που ενώνουν Ευρώπη – Ασία και της πολιτιστικής συγγένειας της με τους ανατολικούς και νότιους γείτονες της Ε.Ε, καθώς και με την ίδια την Ε.Ε. (περισσότερα…)

Οκτωβρίου 19, 2009

Ποιες νόμιμες διεκδικήσεις μπορεί να αντιτάξει η Ελλάδα στον τουρκικό αναθεωρητισμό

sophia1Άρθρο του Μελέτη Μελετόπουλου, προέδρου των Δημοκρατικών στην Ελευθεροτυπία

Η Ελλάδα, μέλος του ευρωπαϊκού κόσμου, οφείλει να σέβεται τη διεθνή νομιμότητα και τις διακρατικές συμφωνίες και συμβάσεις, να υποστηρίζει την αρχή της καλής γειτονίας και της ειρηνικής συμβίωσης.

Ταυτόχρονα, οφείλει να προασπίζει μέχρι κεραίας την εθνική της κυριαρχία. Αυτή είναι η στάση ενός σύγχρονου κυρίαρχου κράτους.

(περισσότερα…)

Οκτωβρίου 1, 2009

Ένας σύντομος απολογισμός της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής

*Του Δημήτριου-Ανδρέα  Νεζερίτη

Την δεκαετία του ’70, ο τότε Πρωθυπουργός Κ.Κ., ερωτώμενος για την κατάσταση στην Ελλάδα, συνήθιζε να απαντά  «Έξω πάμε καλά». Σήμερα δεν έχουμε ούτε αυτή τη παρηγοριά.

Και είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι, παρόλο που οι μεγάλες επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής δεν αμφισβητούνται πια από την συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού πολιτικού κόσμου, η ομοψυχία αυτή δεν μεθερμηνεύεται σε ενιαία δράση για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη προώθηση των ελληνικών συμφερόντων. Αντίθετα, είναι εντυπωσιακό πόσο λίγο δεκτικοί είναι οι τρίτοι στα επιχειρήματα για το δίκαιο πολλών ελληνικών θέσεων, τις φορές που αυτά προβάλλονται. Δεν έχουμε παρά να κάνουμε ένα σύντομο απολογισμό. (περισσότερα…)

Σεπτεμβρίου 15, 2009

H «πατρική διδασκαλία» του Χ. ΓΙΑΝΝΑΡΑ

eu-turkeyΤου Σπύρου Κουτρούλη*

Με δυο επιφυλλίδες, που δημοσιεύθηκαν στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στις 30.8.2009 και στις 6.9.2009, ο καθηγητής Χ. Γιανναράς προβάλλει ως μοναδική λύση για τον νέο-ελληνισμό, την υποταγή στον νέο-οθωμανισμό.

Σε ένα λόγο πλήρη αντιφάσεων και λογικών αδιεξόδων, που άλλοτε επιτίθεται στα μειωμένα πατριωτικά αντανακλαστικά της ελληνικής εκπαίδευσης και στις αδυναμίες των ελληνικών ένοπλων δυνάμεων και άλλοτε κατηγορεί τους «εθνικιστές κοραϊκούς που συγκροτούν το σημερινό πολιτικό σύστημα » καταλήγει στο παράδοξο συμπέρασμα : « Η Δύση διεκδικεί τη συνέχεια του αρχαιοελληνικού κληροδοτήματος, η Τουρκία τη συνέχεια του Βυζαντίου. Η υπαγωγή του σημερινού Ελλαδισμού υπό την οθωμανική επιρροή με παράλληλη τη μετοχή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν ίσως η τελευταία ευκαιρία να επανέλθει, με ενεργό μετοχή, στο ιστορικό γίγνεσθαι ο Ελληνισμός».

(περισσότερα…)

Σεπτεμβρίου 11, 2009

Αγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου και η ρωσική παρουσία στα Βαλκάνια

* Του Φάνη Μαλκίδη

Το ιστορικό πλαίσιο

Μπορεί στο παρελθόν τα Βαλκάνια να είχαν μεγάλη σημασία για τη Ρωσία ή/και την ΕΣΣΔ, όμως ποτέ αυτή η σημασία δεν είχε το ειδικό βάρος, τη μεγάλη γεωστρατηγική αξία, όσο σήμερα. Η παρουσία της Ρωσίας στα Βαλκάνια ξεκινά με το συμβολισμό περισσότερο, παρά με την ουσία που εμπεριέχουν τα «Ορλωφικά», συνεχίζεται με την κρίσιμη Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή, η οποία ανέδειξε τις οικονομικές παραμέτρους αυτής της παρουσίας, και κορυφώνεται με τις παρεμβάσεις της ΕΣΣΔ το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, σε μία σειρά από κράτη της βαλκανικής περιοχής (Αλβανία, Γιουγκοσλαβία, Ρουμανία, Βουλγαρία). Μάλιστα, αυτές οι παρεμβάσεις απέκτησαν ιδιαίτερη σημασία και αξία, αφού η περιοχή αποτέλεσε τον κύριο βραχίονα της ψυχροπολεμικής πολιτικής της ΕΣΣΔ, σε σχέση, πολλές φορές, και με την Ελλάδα.

(περισσότερα…)

Αυγούστου 26, 2009

Μερικές αλήθειες για το Κυπριακό

*Του Μελέτη Μελετόπουλου

images1.Η διαιωνιζόμενη εδώ και τριανταέξι χρόνια συζήτηση για την επίλυση του Κυπριακού εμπεριέχει μία θεμελιώδη αντίφαση: η Ελληνική (Ελληνοκυπριακή-Ελλαδική) πλευρά επιδιώκει «δίκαιη και βιώσιμη λύση», εξυπονοώντας την επιστροφή στην προ του 1974 κατάσταση. Αυτή όμως η επιθυμία αγνοεί το τετελεσμένο της τουρκικής εισβολής και κατοχής, και το εξ αυτού γεγονός ότι η Τουρκία αποκλείεται να επιστρέψει με διαπραγματεύσεις όσα κατέλαβε διά των όπλων. Εκτός αν της προσφερθούν περισσότερα από αυτά που έχει σήμερα, δηλαδή αν της προσφερθεί ο έλεγχος ή συν-έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου, όπως εμμέσως προέβλεπε το Σχέδιο Ανάν. (περισσότερα…)

Αυγούστου 23, 2009

H Eλλάδα, η Τουρκία και το Ανατολικό Ζήτημα

sofia3

Η Τουρκία παραμένει στην κορυφή της ειδησεογραφίας, με τις αδιάκοπες κινήσεις αμφισβήτησης της εθνικής κυριαρχίας της Ελλάδας στο Αιγαίο. Η ατμόσφαιρα στο Αιγαίο ηλεκτρίζεται καθημερινά από τις δεκάδες υπερπτήσεις τουρκικών αεροπλάνων πάνω από ελληνικό εθνικό χώρο, ενώ ήδη ξεκίνησε η ερευνητική αποστολή τουρκικού πλοίου που ψάχνει για πετρέλαιο σε περιοχές της ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας. Την ίδια ώρα ένας από τους πλέον έγκυρους Έλληνες ανταποκριτές στις ΗΠΑ αποκαλύπτει “πράγματα και θαύματα” που περιέχονται σε απόρρητο έγγραφο, το οποίο πιστοποιεί την μεγάλη αλλαγή στην σχέση ΗΠΑ – Ελλάδας, με τις ευλογίες μεγαλο-οικονομικών παραγόντων οι οποίοι εμπλέκονται με τους αγωγού γαιανθράκων, μεταξύ των οποίων και ο Τζωρτζ Σόρος, όπως αποκαλύπτει χωρίς περιστροφές η Ελευθεροτυπία.

Σε αυτό το κλίμα, η ανάλυση που ακολουθεί παραμένει επίκαιρη, θέτοντας τα κεντρικά στρατηγικά ερωτήματα της σχέσης της Ελλάδας με την Τουρκία και αναπτύσσοντας τεκμηριωμένο προβληματισμό για το ποια θα πρέπει να είναι η τοποθέτηση της Ελλάδας στις μεγάλες γεωπολιτικές εξελίξεις της εποχής.

____________________________________________

Του Μελέτη Μελετόπουλου *

Η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Μπάρακ Χουσεϊν Ομπάμα στην Τουρκία στις αρχές του 2009 και οι δηλώσεις του στο τουρκικό κοινοβούλιο τροφοδότησαν μία σειρά γεωπολιτικών υποθέσεων. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι η Αμερικανική εξωτερική πολιτική προσανατολίζεται στον τερματισμό του ατυχούς δεκαετούς Πολέμου των Πολιτισμών. Και σκοπεύει, προκειμένου να το επιτύχει, να πραγματοποιήσει την προσέγγιση με το Ισλάμ όχι μόνον με την άφθαρτη προσωπικότητα ενός νέου προέδρου με θρυλούμενες μουσουλμανικές καταβολές και αραβικό όνομα, αλλά και με την βοήθεια μίας ισχυρής μουσουλμανικής μεν αλλά συμμάχου της Δύσης χώρας, δηλαδή της Τουρκίας. Η Τουρκία, εν ολίγοις, καλείται από τις ΗΠΑ να λειτουργήσει ως μηχανισμός πρόσβασης της αμερικανικής πολιτικής στον αραβομουσουλμανικό κόσμο.

(περισσότερα…)

Αυγούστου 22, 2009

Το μεγάλο δίλημμα του ελληνικού πολιτικού συστήματος

ελληνικά τανκς στο πεδίοΤου Μελέτη Η. Μελετόπουλου*

Η συνεχής, κλιμακούμενη και ήδη εκτός ορίων τουρκική στρατιωτική πίεση στο Αιγαίο θέτει στο πολιτικό σύστημα της χώρας το εξής σοβαρό και αναπότρεπτο δίλημμα: ένοπλη άμυνα στην επόμενη πιθανή τουρκική όχι πια αμφισβήτηση αλλά καταπάτηση της Ελληνικής εθνικής κυριαρχίας ή παραχώρηση εθνικού εδάφους, αέρα ή θάλασσας με «νομικά» επενδεδυμένο τρόπο, που θα αποτελεί πολύ απλά συγκεκαλυμμένη ή και απροκάλυπτη εθνική μειοδοσία.

(περισσότερα…)

Ιουλίου 10, 2009

Παράνομη μετανάστευση, το πρόβλημα είναι πρωτίστως ελληνικό

illegal-immigration-invasion1Του Βασίλη Τσέκου*

Ο αριθμός των λαθρομεταναστών που εισέρχονται στην Ελλάδα – και δι’ αυτής στην Ε.Ε. – παρουσιάζει ραγδαία αύξηση τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα για τη χώρα, κυρίως σε ότι αφορά την συνοχή της κοινωνίας και την εσωτερική και εξωτερική της ασφάλεια.

(περισσότερα…)

Ιουλίου 3, 2009

ΙΡΑΝ, το αδιέξοδο της Ισλαμικής Δημοκρατίας

iran7Του Βασίλη Τσέκου*

Όποια κι αν είναι η συνέχεια της λαϊκής εξέγερσης, το μέλλον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν δεν θα είναι το ίδιο με το παρελθόν της. Η κρίση στο εσωτερικό της ανώτατης ηγεσίας του θεοκρατικού αυταρχικού καθεστώτος αλλά και της κοινωνίας είναι βαθιά και πιθανώς ανεπανόρθωτη. Η απροκάλυπτη χρήση βίας και η στέρηση σημαντικμών ελευθεριών μπορεί να κατέστειλε προσωρινά την λαϊκή εξέγερση, άφησε όμως ανοιχτές πληγές και δεν έλυσε τελικά τα σοβαρά πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα. Συνεπώς, η σημερινή κρίση σηματοδοτεί μόνο την αρχή μιας νέας περιόδου αστάθειας στο Ιράν και πιθανώς στην ευρύτερη περιοχή της Μ. Ανατολής το τέλος της οποίας, αν και απρόβλεπτο, είναι δύσκολο να είναι ομαλό.

(περισσότερα…)

Blog στο WordPress.com.