Δούρειος Ίππος

Του Γιώργου Κοντογιώργη*

Η μικρασιατική καταστροφή έχει επικρατήσει να ερμηνεύεται ως ένα αυτοτελές επεισόδιο της νεοελληνικής ιστορίας, σημαντικό οπωσδήποτε, αφού σημάδεψε το τέλος του μικρασιατικού ελληνισμού. Γι αυτό και οι ερμηνείες της επικεντρώνονται στις ευθύνες των πολιτικών και στρατιωτικών πρωταγωνιστών που διαχειρίσθηκαν την υπόθεση, στο εφικτό και στο σκόπιμο του εγχειρήματος, στην αξιολόγησή του υπό το πρίσμα της πολιτικής των Δυνάμεων (ως ιμπεριαλιστικό/αποικιακό) ή της αρχής των εθνοτήτων κλπ.

Σε ό,τι με αφορά θα υποστηρίξω πως οι ρίζες της μικρασιατικής καταστροφής ανάγονται στις σταθερές που δημιουργήθηκαν από τις απαρχές της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους, ενώ οι ιδεολογικές και πραγματολογικές της προεκτάσεις, δεσπόζουν και σήμερα, στην πολιτική και διανοητική ζωή του τόπου. Θα επιχειρήσω να καταδείξω ότι η μικρασιατική καταστροφή υπήρξε το αποτέλεσμα του τρόπου της απελευθέρωσης και, κατ’επέκταση, της συγκρότησης του νεοελληνικού κράτους υπό το πρίσμα πραγματικοτήτων που δεν προσιδίαζαν στα ποιοτικά χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας της εποχής. Γεγονός που έμελλε αναπόφευκτα να το μεταβάλει από κράτος, διαχειριστή της ελευθερίας της ελληνικής κοινωνίας, σε κράτος νομέα του εθνικού συμφέροντος, δηλαδή σε κράτος πολιτικής κατοχής. (περισσότερα…)

Του Σπύρου Κουτρούλη*

Κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ  το βιβλίο του PERRY ANDERSON  «οι  Διαιρέσεις της Κύπρου »σε μετάφραση του Κ.Ράπτη .

Ό  Π. ANDERSON   διηύθυνε  επί χρόνια τη βρετανική  «Επιθεώρηση της Νέας  Αριστεράς  »  (  New Left Review) .Διδάσκει Ιστορία και Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο του Λος Άντζελες. Ανάμεσα  στα  έργα του , που έχουν εκδοθεί  στα ελληνικά είναι : «Ο  δυτικός μαρξισμός »  (Εκδ.Κέδρος , Μετ.Α.Ζάννα ) και   «Το Απολυταρχικό κράτος » (Εκδ.Οδυσσέας , μετ.Ελ.Αστερίου ). (περισσότερα…)

Του Σπύρου Κουτρούλη*

Με δυο επιφυλλίδες, που δημοσιεύθηκαν στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» στις 30.8.2009 και στις 6.9.2009, ο καθηγητής Χ. Γιανναράς προβάλλει ως μοναδική λύση για τον νέο-ελληνισμό, την υποταγή στον νέο-οθωμανισμό.

Σε ένα λόγο πλήρη αντιφάσεων και λογικών αδιεξόδων, που άλλοτε επιτίθεται στα μειωμένα πατριωτικά αντανακλαστικά της ελληνικής εκπαίδευσης και στις αδυναμίες των ελληνικών ένοπλων δυνάμεων και άλλοτε κατηγορεί τους «εθνικιστές κοραϊκούς που συγκροτούν το σημερινό πολιτικό σύστημα » καταλήγει στο παράδοξο συμπέρασμα : « Η Δύση διεκδικεί τη συνέχεια του αρχαιοελληνικού κληροδοτήματος, η Τουρκία τη συνέχεια του Βυζαντίου. Η υπαγωγή του σημερινού Ελλαδισμού υπό την οθωμανική επιρροή με παράλληλη τη μετοχή του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θα ήταν ίσως η τελευταία ευκαιρία να επανέλθει, με ενεργό μετοχή, στο ιστορικό γίγνεσθαι ο Ελληνισμός».

(περισσότερα…)

Άρθρο του Μελέτη Μελετόπουλου* που αναδημοσιεύευται από την Ελευθεροτυπία (14.7.2009)

Η επανάσταση στο Γουδί (15-8-1909) παραμένει στην ιστορική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας το ορόσημο της μεγάλης ανατροπής που σάρωσε τον φαύλο παλαιοκομματισμό του 19ου αιώνα και έφερε στο προσκήνιο μια νέα γενιά πολιτικών, με σημαντικότερο τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Απότοκα αυτής της ανατροπής υπήρξαν ο εκσυγχρονισμός του κράτους και των θεσμών, η εγκαθίδρυση σύγχρονου εκπαιδευτικού συστήματος, η θεμελίωση της οικονομικής ανάπτυξης, η ανάκτηση της εθνικής αυτοπεποίθησης και αξιοπρέπειας, η δυναμική συμμετοχή στους Βαλκανικούς Πολέμους και ο διπλασιασμός της ελληνικής επικράτειας. Καταλυτικό στοιχείο του κινήματος στο Γουδί υπήρξε η πάνδημη συμμετοχή του λαού και ο αναίμακτος χαρακτήρας του (αξίζει να σημειωθεί ότι η τεράστια αυτή τομή πραγματοποιήθηκε χωρίς να καταλυθεί καν η κοινοβουλευτική διαδικασία).

(περισσότερα…)

*Του Χ. Ανδρεάδη

Στην ενδιαφέρουσα, όπως πάντα, επιφυλλίδα του στην «Καθημερινή»  της 19.7.2009, ο Χρ. Γιανναράς, έθεσε, μεταξύ άλλων, (πάλι;) το ζήτημα της «αυτοδιαχειριζόμενης κοινότητας», απ΄την αρχαία Ελλάδα ως το 1833.Μιλάει για «τη συνέχεια της ταυτότητας (δημιουργικής ετερότητας) του ελληνικού λαού», τον «τόπο και τρόπο του αθλήματος στον εκχριστιανισμένο Ελληνισμό (Βυζάντιο και Τουρκοκρατία) (όπου) ήταν η αυτοδιαχειριζόμενη κοινότητα-ενορία και φανέρωση του τρόπου η «εκκλησία των πιστών», κατηγορώντας τους συγχρόνους («μοδέρνους» θα εννοεί) που «ερμηνεύουν την Αρχαία Ελλάδα, το Βυζάντιο και την Τουρκοκρατία με τα κριτήρια και τα δόγματα του Ιστορικού Υλισμού». (περισσότερα…)

Του Δημοσθένη Κυριαζή*

Στους  ανθρώπους που έζησαν και ζουν σε αυτόν εδώ τον τόπο έχουν αναπτυχθεί  σε μεγάλο βαθμό, σε μεγαλύτερο από αυτόν των άλλων λαών, δύο σημαντικά και αντιφατικά χαρακτηριστικά γνωρίσματα: Η πονηρή νοοτροπία και η δημοκρατική νοοτροπία.

Η πονηρή νοοτροπία

Στα λεξικά της Ελληνικής Γλώσσας ως πονηρή νοοτροπία, ως πονηριά, ορίζεται: «Η ικανότητα κάποιου να επιτυγχάνει τον στόχο του με τεχνάσματα συχνά  όχι τίμια, που περιέχουν δόλο, εξαπάτηση, παραπλάνηση»[1].

  (περισσότερα…)